CMMS Studio TCS.net

Układy sensoryczne w monitorowaniu stanu maszyn

Czujnik przykręcony w przypadkowym miejscu daje dane, z których nic nie wynika. O wartości pomiaru decyduje dobór wielkości mierzonej oraz punkt montażu, a nie liczba urządzeń zamówionych na wydział.

Hierarchiczny widok obiektów i aktywów w Studio TCS.net z drzewem urządzeń oraz lokalizacji, od agregatu wody lodowej po pompownię i hale

W skrócie

Czujnik przykręcony w przypadkowym miejscu daje dane, z których nic nie wynika. O wartości pomiaru decyduje dobór wielkości mierzonej oraz punkt montażu, a nie liczba urządzeń zamówionych na wydział.

Dobór czujnika do rodzaju uszkodzenia

Punktem wyjścia nie jest katalog dostawcy, tylko lista uszkodzeń, które w danym zakładzie faktycznie występują. Historia zgłoszeń przy obiekcie pokazuje, co warto mierzyć.

UszkodzenieWłaściwy pomiarMiejsce montażu
Zużycie łożyska tocznegodrgania w paśmie wysokich częstotliwościobudowa łożyska, kierunek promieniowy
Niewyważenie wirnikadrgania przy częstotliwości obrotowejkorpus maszyny blisko wirnika
Przeciążenie napęduprąd oraz temperatura silnikaszafa zasilająca, uzwojenie
Nieszczelność pneumatykibadanie ultradźwiękoweobchód z detektorem, bez montażu stałego

Ostatni wiersz pokazuje, że nie każdy pomiar wymaga czujnika stałego. Wyciek sprężonego powietrza wykrywa się podczas obchodu, a koszt detektora zwraca się na rachunku za energię.

Miejsce montażu oraz punkt pomiarowy

Ten sam czujnik przykręcony w dwóch różnych miejscach daje dwa różne obrazy. Dlatego przy pomiarach okresowych ustala się stałe punkty i oznacza je na maszynie, żeby kolejny odczyt był porównywalny z poprzednim.

Pomiar wykonany raz z osłony, raz z korpusu przekłada się na różnicę większą niż postępujące zużycie łożyska. Bez stałego punktu pomiarowego trend nie ma sensu, a to trend, nie pojedyncza wartość, mówi o stanie maszyny.

Punkty pomiarowe warto opisać w kartotece obiektu technicznego razem ze zdjęciem, bo po roku nikt nie pamięta, którą śrubę wybrano jako miejsce montażu.

Częstość pomiaru i ilość danych

Parametry pomiaru wyznacza zjawisko, które ma zostać wykryte. Temperaturę wystarczy odczytywać co kilka minut, analiza widmowa drgań wymaga tysięcy próbek na sekundę.

  • Wielkości wolnozmienne - temperatura oraz ciśnienie, odczyt co kilka minut, dane mieszczą się w zwykłej bazie.
  • Wielkości szybkozmienne - drgania oraz prąd, odczyt z wysoką częstością, wymaga osobnego systemu akwizycji.

Rozróżnienie to przekłada się na architekturę rozwiązania. Surowych przebiegów nie przechowuje się w module utrzymania ruchu, bo objętość rośnie do gigabajtów miesięcznie przy jednej maszynie. Do rejestru trafia wniosek, czyli przekroczony próg albo zlecenie prac.

Utrzymanie sieci czujników

Zainstalowane czujniki same stają się obiektami wymagającymi obsługi. Pomija się to w kosztorysie pilotażu, a odczuwa po dwóch latach, gdy połowa punktów milczy.

  • Zasilanie - wymiana baterii w czujnikach bezprzewodowych, planowana jak każda inna praca cykliczna.
  • Mocowanie - kontrola dokręcenia, bo poluzowany czujnik mierzy własne drgania.
  • Kalibracja - sprawdzenie wskazań według zaleceń producenta urządzenia pomiarowego.
  • Transmisja - kontrola ciągłości odczytów, bo brak danych bywa mylony z brakiem problemu.

Prace te wpisuje się do harmonogramu przeglądów okresowych na równi z obsługą maszyn. Podstawy budowy rozwiązań zbierających dane z urządzeń opisuje dokumentacja rozwiązań Internetu rzeczy Microsoft.

Powiązanie pomiaru z kartoteką obiektu

Pomiar bez powiązania z konkretnym urządzeniem jest liczbą bez kontekstu. Struktura obiektów w systemie pozwala przypisać punkt pomiarowy do węzła maszyny, a ten do linii oraz wydziału.

Dzięki temu ostrzeżenie z czujnika prowadzi do zlecenia przy właściwym obiekcie, a historia pomiarów zestawia się z historią napraw. Ten drugi zbiór jest niezbędny przy budowie modeli, o czym mówi strona o diagnozowaniu maszyn z wykorzystaniem AI. Sposób przesyłania odczytów z hali opisuje strona o sieciach dla czujników przemysłowych, a realny stan zastosowań strona o sztucznej inteligencji w utrzymaniu ruchu.

FAQ

Pytania o czujniki i pomiary w hali

01

Ile czujników potrzebuje typowa maszyna?

Zwykle od jednego do czterech, przy węzłach, które psują się najczęściej. Oczujnikowanie całej maszyny podnosi koszt oraz liczbę fałszywych alarmów, a rzadko poprawia wykrywalność uszkodzeń, bo te powtarzają się w kilku miejscach.

02

Czy czujnik bezprzewodowy wystarczy?

Do pomiarów okresowych oraz wolnozmiennych tak. Analiza widmowa drgań wymaga wysokiej częstości próbkowania i stałego zasilania, więc przy maszynach krytycznych częściej stosuje się układy przewodowe.

03

Jak często wymienia się baterie w czujnikach?

Zależy od częstości transmisji, zwykle mówi się o okresie od roku do kilku lat. Wymiana baterii w kilkudziesięciu punktach staje się osobnym zadaniem serwisowym, które warto wpisać do harmonogramu prac planowych.

04

Czy pomiar zastąpi obchód technika?

Nie zastąpi oględzin. Czujnik mierzy jedną wielkość w jednym punkcie, technik zauważa wyciek, poluzowaną osłonę oraz zapach przegrzanej izolacji. Obie metody uzupełniają się, zamiast wykluczać.

05

Gdzie przechowywać wyniki pomiarów?

Surowe przebiegi zostają w systemie akwizycji danych, bo ich objętość liczy się w gigabajtach. Do modułu utrzymania ruchu trafia wniosek: przekroczenie progu albo zlecenie prac, powiązane z obiektem w kartotece.

Słownik pojęć

Słownik pojęć: czujniki i pomiary stanu maszyn

01Akcelerometr
Czujnik drgań montowany na obudowie łożyska albo korpusie maszyny.
02Punkt pomiarowy
Ustalone miejsce montażu czujnika, warunek porównywalności odczytów.
03Częstość próbkowania
Liczba pomiarów na sekundę, wyznacza zakres wykrywanych zjawisk.
04Pomiar okresowy
Odczyt wykonywany podczas obchodu, zamiast pomiaru ciągłego.
05Akwizycja danych
System zbierający i przechowujący surowe przebiegi z czujników.
06Próg alarmowy
Wartość graniczna, po której przekroczeniu powstaje ostrzeżenie.
07Czujnik bezprzewodowy
Urządzenie zasilane baterią, przesyłające odczyty przez sieć radiową.
08Trend pomiaru
Zmiana wartości w czasie, istotniejsza niż pojedynczy odczyt.

Zacznij od kartoteki obiektów

Demo pokazuje strukturę obiektów, do której przypina się późniejsze pomiary oraz zlecenia.